Η νέα θεώρηση της διατροφής: από τη θρεπτική αξία στη βιολογική πληροφορία και από τη γενική σύσταση στην εξατομικευμένη απόκριση

Για δεκαετίες εξετάζαμε το τρόφιμο κυρίως μέσα από τις θερμίδες, τις πρωτεΐνες, τους υδατάνθρακες, τα λίπη, τις βιταμίνες και τα ανόργανα στοιχεία. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε ότι το τρόφιμο δεν είναι μόνο θρεπτική ύλη. Είναι φορέας βιολογικής πληροφορίας.

Η σύγχρονη διατροφολογία μετακινείται:

• από τον «μέσο άνθρωπο» στον πραγματικό άνθρωπο,
• από τη σύσταση στη βιολογική απόκριση,
• από τις γενικές οδηγίες στη Διατροφή Ακριβείας,
• από το μεμονωμένο τρόφιμο στο συνεχές Τρόφιμο - Άνθρωπος - Περιβάλλον.

Η γονιδιωματική, η μεταγραφωματική, η πρωτεωμική, η μεταβολομική, η λιπιδωμική και η μικροβιωματική συναντούν πλέον την Τεχνητή Νοημοσύνη, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια νέα επιστήμη της διατροφής.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «τι περιέχει το τρόφιμο;», αλλά:

Τι συμβαίνει όταν το καταναλώνει ο συγκεκριμένος άνθρωπος, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και μέσα στις συγκεκριμένες βιολογικές και περιβαλλοντικές συνθήκες;

Η νέα επιστημονική διάσταση της Μεσογειακής Διατροφής

Σε αυτή τη μετάβαση, η Μεσογειακή Διατροφή και τα ελληνικά τρόφιμα μπορούν να αποκτήσουν μια νέα επιστημονική διάσταση: όχι μόνο ως πολιτιστική και γαστρονομική κληρονομιά, αλλά και ως πεδίο μελέτης των βιοδραστικών συστατικών, του μικροβιώματος, της μεταβολικής απόκρισης και της πρόληψης.

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα:

• τη Μεσογειακή Διατροφή,
• το ελαιόλαδο και την επιτραπέζια ελιά,
• τη βιοποικιλότητα και τα παραδοσιακά τρόφιμα,
• τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά της κέντρα.

Το επόμενο βήμα είναι να μετατρέψουμε αυτό το κεφάλαιο σε γνώση και τη γνώση σε τεκμηριωμένες εφαρμογές για τη δημόσια υγεία.

Η πρόληψη, λοιπόν, δεν είναι μόνο να τρώμε «υγιεινά». Είναι να αρχίσουμε να κατανοούμε πώς η τροφή συνομιλεί με τη βιολογία του ανθρώπου.

Μια ευκαιρία για την ελληνική αγροδιατροφή

Το ισχυρότερο αναπτυξιακό συμπέρασμα είναι ότι η νέα επιστήμη της διατροφής δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το τρόφιμο. Μπορεί να αλλάξει και τη στρατηγική της ελληνικής αγροδιατροφής ως οικονομικού τομέα.

Γιώργος Ζακυνθινός
Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Μέλος Δ.Σ. του ΙΕΓ